Vocabulaire technique et critique de la philosophie par Andre ? Lalande , Presse Universitaire de France , 1968 . اين فرهنگ ، فرهنگى است بسيار جامع و دقيق كه البته اصطلاحات منطق و روان‌شناسى و گاه جامعه‌شناسى نيز در آن آمده است . اثرى است كه هركس بدان مراجعه كند ، در برابر عظمت و وسعت قلمرو آن مجذوب بلكه مرعوب مىشود ، و از احاطهء مؤلّف در مكتبهاى فلسفى ، و اصطلاحات رايج در هرمكتب ، و صبر و استقامت و پشتكار مداوم او طىّ ساليان دراز به شگفتى مىافتد ( چنين كنند بزرگان چو كرد بايد كار ) . گذشته از اين بسيارى از استادان و اصحاب فلسفهء فرانسه بر آن حواشى و توضيحات و اصلاحات بسيار افزوده‌اند و در غنى ساختن آن كوشيده‌اند « 1 » . نمىدانم آيا تاكنون در زبانهاى ديگر ، فرهنگى فلسفى به اين درجه از كمال تأليف شده است يا نه . روش كتاب آن است كه در برابر هراصطلاح ، معمولا معادل يونانى و لاتينى و آلمانى و انگليسى و ايتاليايى آن را هم ذكر مىكند . بنده با مراجعه به فرهنگ مزبور ، معادلهاى انگليسى اصطلاحات منطق را كه در درجهء اوّل اهمّيّت بود ، استخراج كردم . خوشبختانه در اكثر موارد اصطلاح انگليسى با اصطلاح فرانسوى كاملا مطابقت دارد . ( البته گاه املاى كلمه و در قسمت اعظم موارد تلفّظ آن متفاوت است ) در صورتى كه اختلاف بين اصطلاحات آلمانى و فرانسوى بسيار بسيار زياد است . پس از استخراج اصطلاحات از فرهنگ لالاند ، چند اصطلاح معدود ديگر را نيز از منابع ديگر بدان افزودم و آن مجموعه را در آخر كتاب ، پس از اصطلاحات فرانسه قرار دادم . بدين‌سان كمبود كتاب تا حدّى جبران شد . إن شاء اللّه در چاپهاى بعد به تعداد معادلهاى فرانسه و انگليسى افزوده خواهد شد . اميد است صاحب‌نظران و استادان منطق و فلسفه از پيشنهادها و يادآوريهاى ارزشمند خود ، چه دربارهء متن فارسى و چه دربارهء واژه‌نامهء فرانسه و انگليسى ، دريغ نفرمايند . و الحمد للّه اوّلا و آخرا فروردين 1376 دكتر محمّد خوانسارى

--> ( 1 ) . از قبيل Maurice Blondel و L . Boisse و Emmanuel Leroux و G . Belot و Pierre Janet و Ch . Werner و Brunschvig و Louis Couturat و J . Lachelier و V . Egger و بسيارى از متفكران و صاحب‌نظران ديگر .